Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của y học hiện đại, quan điểm chăm sóc sức khỏe đã có nhiều thay đổi. Nếu trước đây việc điều trị chủ yếu tập trung vào khi bệnh đã xuất hiện triệu chứng thì ngày nay, phát hiện sớm và điều trị kịp thời được xem là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả điều trị, giảm biến chứng và kéo dài tuổi thọ cho người bệnh.

Thực tế cho thấy, nhiều bệnh lý nguy hiểm như ung thư, bệnh tim mạch hay rối loạn chức năng tuyến giáp thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài mà không có biểu hiện rõ ràng. Khi các triệu chứng xuất hiện, bệnh có thể đã ở giai đoạn muộn, khiến việc điều trị trở nên khó khăn và tốn kém hơn. Chính vì vậy, các xét nghiệm dấu ấn sinh học (Biomarker) ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ phát hiện sớm bệnh lý, theo dõi điều trị và đánh giá tiên lượng bệnh.

Nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, Bệnh viện Đa khoa Thiệu Hóa đã triển khai nhiều xét nghiệm dấu ấn sinh học hiện đại, hỗ trợ bác sĩ trong quá trình chẩn đoán, theo dõi và đánh giá nhiều bệnh lý nguy hiểm, đặc biệt là các bệnh ung thư, tim mạch và tuyến giáp.

Dấu ấn sinh học là gì?

Dấu ấn sinh học (Biomarker) là những chất được tạo ra bởi cơ thể hoặc do tế bào bệnh lý sản sinh, có thể được phát hiện thông qua xét nghiệm máu. Sự thay đổi nồng độ của các dấu ấn này phản ánh những biến đổi đang diễn ra trong cơ thể, giúp bác sĩ có thêm cơ sở để đánh giá tình trạng sức khỏe của người bệnh.

Trong thực hành lâm sàng, các xét nghiệm dấu ấn sinh học được sử dụng để:

+ Hỗ trợ phát hiện sớm nhiều bệnh lý nguy hiểm.

+ Đánh giá nguy cơ mắc bệnh ở những đối tượng có yếu tố nguy cơ cao.

+ Theo dõi hiệu quả điều trị.

+ Phát hiện nguy cơ tái phát sau điều trị.

+ Hỗ trợ tiên lượng diễn biến bệnh.

Tuy nhiên, cần khẳng định rằng dấu ấn sinh học không phải là căn cứ duy nhất để chẩn đoán bệnh, đặc biệt là ung thư. Kết quả xét nghiệm luôn cần được bác sĩ đánh giá kết hợp với triệu chứng lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh và các xét nghiệm chuyên sâu khác nhằm đưa ra kết luận chính xác.

Các xét nghiệm dấu ấn sinh học đang được triển khai tại Bệnh viện Đa khoa Thiệu Hóa

CA 15-3 – Hỗ trợ theo dõi ung thư vú

CA 15-3 là một trong những dấu ấn sinh học được sử dụng phổ biến trong theo dõi người bệnh ung thư vú. Sự thay đổi của chỉ số này giúp bác sĩ đánh giá đáp ứng điều trị và hỗ trợ phát hiện nguy cơ tái phát sau điều trị.

Mặc dù vậy, CA 15-3 cũng có thể tăng trong một số bệnh lý lành tính hoặc một số loại ung thư khác. Vì thế, kết quả xét nghiệm cần được phân tích trong mối liên hệ với tình trạng lâm sàng và các phương pháp chẩn đoán khác.

CA 72-4 – Hỗ trợ theo dõi ung thư dạ dày

Ung thư dạ dày là một trong những bệnh ung thư phổ biến tại Việt Nam. CA 72-4 là xét nghiệm hỗ trợ theo dõi hiệu quả điều trị ở người bệnh ung thư dạ dày, đồng thời có thể được chỉ định trong một số trường hợp liên quan đến ung thư buồng trứng hoặc các bệnh lý đường tiêu hóa. Đối với những người có tiền sử viêm loét dạ dày kéo dài, nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori hoặc có yếu tố nguy cơ cao, việc theo dõi sức khỏe định kỳ theo chỉ định của bác sĩ có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm các bất thường.

AFP – Hỗ trợ phát hiện sớm ung thư gan

AFP (Alpha-fetoprotein) là dấu ấn sinh học có giá trị trong hỗ trợ phát hiện và theo dõi ung thư gan nguyên phát. Xét nghiệm đặc biệt hữu ích đối với những người mắc viêm gan B, viêm gan C mạn tính, xơ gan hoặc các bệnh gan mạn tính có nguy cơ tiến triển thành ung thư gan. Khi được kết hợp với siêu âm gan và các phương pháp chẩn đoán khác, AFP giúp tăng khả năng phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc điều trị.

Cyfra 21-1 – Hỗ trợ theo dõi ung thư phổi

Ung thư phổi là bệnh lý có tỷ lệ tử vong cao do các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng. Cyfra 21-1 là dấu ấn sinh học hỗ trợ theo dõi đáp ứng điều trị, đánh giá tiến triển của bệnh, đặc biệt đối với ung thư phổi không tế bào nhỏ. Việc phối hợp xét nghiệm này với các phương pháp chẩn đoán khác giúp bác sĩ có thêm cơ sở đánh giá toàn diện tình trạng người bệnh.

Đánh giá chức năng tuyến giáp

Các xét nghiệm TSH, FT3 và FT4 giúp đánh giá hoạt động của tuyến giáp, hỗ trợ phát hiện sớm các bệnh lý như cường giáp, suy giáp cũng như theo dõi hiệu quả điều trị. Rối loạn chức năng tuyến giáp có thể gây ra nhiều triệu chứng như mệt mỏi kéo dài, hồi hộp, tim đập nhanh, sụt cân hoặc tăng cân bất thường, mất ngủ và rối loạn kinh nguyệt. Việc xét nghiệm đúng thời điểm sẽ giúp bác sĩ xác định nguyên nhân và đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Troponin – Dấu ấn sinh học quan trọng trong cấp cứu tim mạch

Trong cấp cứu tim mạch, thời gian là yếu tố quyết định khả năng cứu sống người bệnh. Troponin được xem là dấu ấn sinh học có giá trị cao trong phát hiện tổn thương cơ tim. Khi cơ tim bị tổn thương, đặc biệt trong nhồi máu cơ tim cấp, nồng độ Troponin trong máu sẽ tăng lên. Kết quả xét nghiệm giúp bác sĩ hỗ trợ chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp, đánh giá người bệnh có triệu chứng đau ngực hoặc khó thở, từ đó đưa ra hướng xử trí kịp thời, hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm.

Ưu điểm của các xét nghiệm dấu ấn sinh học

Các xét nghiệm dấu ấn sinh học mang lại nhiều lợi ích trong thực hành lâm sàng:

+ Hỗ trợ phát hiện sớm nhiều bệnh lý nguy hiểm.

+ Hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán, theo dõi hiệu quả điều trị và phát hiện nguy cơ tái phát.

+ Chỉ cần lấy mẫu máu đơn giản, thời gian thực hiện nhanh, ít xâm lấn.

+ Cho kết quả có độ tin cậy cao khi được kết hợp với thăm khám lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh và các xét nghiệm chuyên sâu.

+ Góp phần xây dựng phác đồ điều trị và kế hoạch theo dõi phù hợp cho từng người bệnh.

Chủ động tầm soát để bảo vệ sức khỏe

Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm luôn mang lại nhiều cơ hội điều trị thành công, giảm nguy cơ biến chứng và tiết kiệm chi phí cho người bệnh. Nếu bạn thuộc nhóm có nguy cơ cao, có tiền sử gia đình mắc ung thư, bệnh tim mạch, bệnh lý tuyến giáp hoặc có nhu cầu kiểm tra sức khỏe định kỳ, hãy đến Bệnh viện Đa khoa Thiệu Hóa để được các bác sĩ thăm khám, tư vấn và chỉ định các xét nghiệm phù hợp.

Với hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ y, bác sĩ giàu kinh nghiệm, Bệnh viện Đa khoa Thiệu Hóa luôn nỗ lực mang đến các dịch vụ chẩn đoán và điều trị chất lượng cao, góp phần giúp người dân phát hiện sớm bệnh lý, điều trị hiệu quả và chăm sóc sức khỏe một cách toàn diện.