Gần đây, các bác sĩ đã tiếp nhận ba trường hợp viêm màng não ở cùng một xã thuộc tỉnh Phú Thọ, và nguyên nhân được xác định là do nhiễm giun lươn và giun đũa chó/mèo – những tác nhân nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Các bệnh nhân có biểu hiện đau đầu dai dẳng, chóng mặt, buồn nôn, nhưng không xuất hiện ngứa – một triệu chứng hiếm gặp trong bệnh lý ký sinh trùng. Một trong số họ từng được điều trị giun đũa chó/mèo trong 14 ngày tại tuyến dưới nhưng không cải thiện, trước khi chuyển đến điều trị đúng hướng.

Ngay sau khi được chẩn đoán, xét nghiệm dịch não tủy của các bệnh nhân cho kết quả dương tính với ký sinh trùng. Các bác sĩ xác định đây là viêm màng não tăng bạch cầu ái toan do ký sinh trùng – một tình trạng có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến não, mắt, gan và nhiều cơ quan khác nếu không được xử trí sớm.

Tại những khu vực có khí hậu nhiệt đới ẩm như miền Bắc Việt Nam, các loại ký sinh trùng như giun mạch, giun đầu gai, giun đũa chó/mèo hay sán lá phổi có điều kiện phát triển mạnh. Con người dễ dàng bị nhiễm khi ăn phải rau sống, thịt tái, gỏi chưa qua chế biến kỹ, hoặc tiếp xúc với đất, nước ô nhiễm và thú nuôi mang mầm bệnh. Một số trường hợp bệnh nhân không hề biết mình bị nhiễm ký sinh trùng, chỉ đến khi xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng mới được đưa đến bệnh viện.

Bệnh thường biểu hiện bằng các dấu hiệu như sốt nhẹ, đau đầu âm ỉ, buồn nôn, đau cổ gáy và cảm giác tê dị cảm ở các chi. Trong những trường hợp tiến triển nặng, bệnh nhân có thể bị rối loạn thị giác, yếu liệt, co giật hoặc hôn mê. Đặc biệt, một số loại ký sinh trùng có thể di chuyển dưới da gây nổi mẩn, tạo cảm giác ngứa hoặc khó chịu kéo dài.

Để xác định nguyên nhân gây bệnh, các bác sĩ thường dựa vào kết hợp giữa yếu tố lâm sàng và dịch tễ học, tiền sử ăn uống, tiếp xúc với vật nuôi, môi trường sống và thói quen sinh hoạt. Các xét nghiệm dịch não tủy cho thấy tăng bạch cầu ái toan – dấu hiệu điển hình của nhiễm ký sinh trùng. Xét nghiệm máu cũng giúp phát hiện sự tăng eosinophil và kháng thể đặc hiệu. Trong một số trường hợp, hình ảnh chụp MRI hoặc CT não cho thấy tổn thương tại nhu mô hoặc màng não. Nếu cần thiết, sinh thiết mô sẽ được thực hiện để tìm ấu trùng ký sinh trùng trực tiếp.

Tại Bệnh viện Đa khoa Thiệu Hóa, công tác xét nghiệm và chẩn đoán các bệnh lý do giun sán chó mèo luôn được quan tâm triển khai chặt chẽ. Nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn và độ chính xác trong chẩn đoán, bệnh viện đã thiết lập liên kết chuyên môn với Trung tâm Xét nghiệm Medlatec – một đơn vị uy tín hàng đầu trong lĩnh vực xét nghiệm ký sinh trùng. Nhờ sự hợp tác này, người bệnh tại địa phương có thể tiếp cận dịch vụ xét nghiệm giun sán chó mèo nhanh chóng, chính xác mà không cần di chuyển lên tuyến trung ương. Sau khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ sẽ đánh giá lâm sàng, chỉ định lấy mẫu máu để gửi về Medlatec phân tích định lượng kháng thể giun đũa chó/mèo, từ đó hỗ trợ chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời. Đây là bước tiến quan trọng giúp người dân trong huyện và khu vực lân cận được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại tuyến huyện.

Phát hiện sớm và điều trị đúng hướng là yếu tố then chốt trong việc ngăn ngừa các biến chứng nặng nề của viêm màng não do ký sinh trùng. Bên cạnh đó, việc tuyên truyền phòng bệnh, thay đổi thói quen ăn uống và giữ vệ sinh cá nhân cũng đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng.